Szukasz gotowych spółek do rejestracji (założenia) spółki w Warszawie? Na sprzedaż setki spółek!

Osobowość człowieka w teorii przywiązania Johna Bowlby’ego

Teoria przywiązania sformułowana na bazie prac teoretycznych Bowlby ego i prac badawczych Mary Ainsworth nie jest zaliczana bezpośrednio do teorii relacji z obiektem, choć jest z nimi wyraźnie zbieżna . Teoria przywiązania wyjaśnia rozwój osoby w kontekście dynamicznie rozwijającego się procesu przywiązania dziecka do obiektu bazowego – matki. Proces ten jest wrodzony i stanowi ewolucyjne dziedzictwo gatunku ludzkiego. Jego specyfika polega na stopniowej eksploracji świata w dynamicznie zmieniającej się relacji z matką w aspekcie więzi z nią. Bowlby podkreśla wymiar emocjonalny tego procesu. Twierdzi, że „w trakcie zdrowego rozwoju zachowanie przywiązaniowe prowadzi do rozwoju więzi uczuciowych lub przywiązań, początkowo pomiędzy dzieckiem a rodzicem, a później między dorosłym a dorosłym” . Bowlby definiował przywiązanie jako instynktowną, opartą na mechanizmach biologicznych, głęboką więź uczuciową pomiędzy dzieckiem a opiekunem. Więź ta wykształca się w pierwszym roku życia i staje się prekursorem późniejszych relacji społecznych jednostki .

Styl przywiązania w relacji z matką wpływa na specyfikę relacji interpersonalnych, samoocenę, postawę wobec pracy. Człowiek tworzy osobiste modele reprezentacji siebie i świata (innych ludzi), które można według Bowlby’ego przedstawić w kontekście czterech wymiarów:

– 1. Pozytywna reprezentacja siebie.

– 2. Negatywna reprezentacja siebie.

– 3. Pozytywna reprezentacja innych.

– 4. Negatywna reprezentacja innych.

Osobowość człowieka w teorii przywiązania Johna Bowlby’ego cz. II

– Na ich podstawie Bowlby opisuje cztery typy osób:

– 1. Bezpieczny (pozytywny obraz siebie, pozytywny obraz świata) – wchodzący w bliską relację jako autonomiczna osoba, pewny swojej wartości, posiadający dobrą samoocenę, posiadający poczucie własnej sprawczości, dobrze znoszący frustrację, nie obawiający się ocen i krytyki, potrafiący współpracować oraz pracować samodzielnie, pozytywnie nastawiony wobec innych ludzi.

– 2. Odrzucający (pozytywny obraz siebie, negatywny obraz świata) – unikający bliskich relacji, lubiący swoją niezależność, samodzielny, posiadający wysoką samoocenę, posiadający wysokie poczucie własnej sprawczości, unikający bliskich relacji interpersonalnych, nastawiony na samodzielną aktywność, nieufny wobec innych ludzi.

– 3. Zaabsorbowany (negatywny obraz siebie, pozytywny obraz świata) – zaabsorbowany drugą osobą kosztem własnej autonomii, niesamodzielny, posiadający niską samoocenę, mało odporny na frustrację, ostrożny w działaniu, ufny wobec innych ludzi, posiadający niskie poczucie własnej sprawczości, poszukujący bliskich relacji interpersonalnych, nastawiony na współpracę.

– 4. Lękowy (negatywny obraz siebie, negatywny obraz świata) – unikający bliskich relacji, zależny od innych, mało samodzielny, ostrożny w działaniu, mało odporny na frustrację, posiadający niską samoocenę, unikający bliskich relacji interpersonalnych, posiadający niskie poczucie własnej sprawczości, nieufny wobec innych ludzi.

Osobowość człowieka w teorii przywiązania Johna Bowlby’ego cz. III

Jak pisze A. Król-Kuczkowska , Bowlby założył, że każda osoba ma indywidualny styl przywiązania, który reguluje jego specyficzny sposób wchodzenia i kreowania relacji interpersonalnych. Styl ten powstaje na bazie uwewnętrz- nionego obrazu (modelu) siebie i świata, który stanowi rdzeń osobowości człowieka. Jest tworzony w doświadczeniach relacji z matką w okresie wczes- nodziecięcym, które uczą, czym są związki z ludźmi, co dają i jakie powinny być. Uwewnętrzniony obraz siebie to zbiór przekonań na temat własnych umiejętności, możliwości, miejsca w relacji. Uwewnętrzniony obraz świata jest systemem przekonań dotyczących zasad funkcjonowania świata oraz jego oczekiwań wobec człowieka. Te wewnętrzne modele wykazują wysoką stabilność również w życiu dorosłym, regulując spostrzeganie siebie, świata oraz wzajemnej relacji. Przejawem ich funkcjonowania jest tendencja człowieka do poszukiwania, tworzenia i utrzymywania relacji z dorosłymi obiektami zgodnych z wewnętrznymi modelami. Pierwotne wzorce przywiązania w relacji z rodzicem mają tendencję do utrzymywania się w późniejszym życiu. Jakość przywiązania i wynikające z tego konsekwencje dla rozwoju emocjonalnego człowieka w decydujący sposób wpływają na jego późniejsze funkcjonowanie emocjonalne i społeczne.

Reasumując, w okresie wczesnodziecięcym każdy człowiek na podstawie doświadczenia relacji z rodzicem, tworzy wewnętrzne modele reprezentacji siebie, świata oraz wzajemnej relacji ja – świat. Są one w znacznej mierze trwałe, a człowiek w życiu dorosłym ma tendencję do ich potwierdzania w relacji z ważnymi osobami (małżonek, przyjaciele, przełożony, współpracownicy) oraz symbolicznym obiektami, jakimi jest organizacja, firma lub inne ważne dla osoby grupy formalne i nieformalne.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.